تاریخچه ایجاد تشکیلات دامپزشکی در ایران

05 آذر 1393, ارسال شده توسط: saeedseery

برقراری و ایجاد تشکیلات دامپزشکی در هر نقطه دنیا برای خود تاریخچه ای دارد و زمان زیادی گذشته است تا دامپزشکی به تشکیلات فعلی خود در جهان برسد. آیا از تاریخچه ایجاد این تشکیلات در کشور ایران شناختی دارید؟ در این پست نگاهی خلاصه وار به این تاریخچه پرفراز و نشیب خواهیم داشت. وت پارس شما را به ادامه مطلب دعوت می کند.

پیش از این در وت پارس با تاریخچه علم دامپزشکی در ایران و جهان به وسیله یک پوستر آموزشی آشنا شدید.همچنین با ادارات سازمان دامپزشکی و وظایف هر کدام از آنها نیز آشنا شدید.هم اکنون در این پست نگاهی به تاریخچه ایجاد تشکیلات دامپزشکی در کشورمان به طور مختصر آشنا خواهید شد.

برقراری‌ تشكیلات‌ نوین‌ دامپزشكی‌ در اغلب‌ آنها به‌ واسطه‌ بروز همه‌گیریهای‌ طاعون‌ گاوی‌ بوده‌است‌. بعنوان‌ نمونه‌، اداره‌ دامپزشكی‌ در فرانسه‌ در سال‌ 1815 به‌ واسطه‌ طاعون‌ گاوی‌ ایجاد شد. همچنین‌ در سوئد نیز پس‌ از بروز طاعون‌ گاوی‌ اداره‌ دامپزشكی‌ در سال‌ 1824 تاسیس‌ گردید.
در انگلستان‌ نیز همین‌ بیماری‌ باعث‌ گردید كه‌ در سال‌ 1878 اداره‌ دامپزشكی‌ ایجاد گردد. دلیل‌ ایجاد اداره‌ دامپزشكی‌ در ژاپن‌ هم‌ در سال 1896 طاعونعون‌ گاوی‌ بوده‌ است‌. ایران‌ نیز از این‌ قاعده‌ غالب‌ مستثنی‌ نبوده‌ و بروز طاعون‌ گاوی‌ موجب‌ ایجاد تشكیلات‌ آموزشی‌ و اجرائی‌ دامپزشكی‌ نوین‌ آن‌ شده‌ است‌.در جریان‌ جنگ‌ جهانی‌ اول‌ در سال‌ 1295 ش‌ / 1916 م‌ ، طاعون‌ گاوی‌ به‌ ایران‌ سرایت‌ كرد و نواحی‌ شمالی‌ و مركزی‌ كشور را فراگرفت‌ و خسارتهای‌ فراوانی‌ وارد نمود. در اواخر سال‌ 1302 و اوایل‌ 1303 نیز همه‌گیری‌ طاعون‌ گاوی‌ در اردبیل‌ و همدان‌ ظاهر شد و سرانجام‌ به‌ تهران‌ رسید و چون‌ به‌غیر از انستیتو پاستور تشكیلات‌ منسجم‌ پزشكی‌ و دامپزشكی‌ در كشور وجود نداشت‌، ناچار به‌ این‌ موسسه‌ مراجعه‌ و پس‌ از بررسی‌ بیماری‌، طاعون‌ گاوی‌ تشخیص‌ داده‌ شد. در اواسط‌ سال‌ 1303 در وزارت‌ فوائد عامه‌ اداره‌ كوچكی‌ به‌ نام‌ فلاحت‌ وجود داشت‌ و معاون‌ وزارتخانه‌ آقای‌ مصطفی‌ قلی‌خان‌ بیات‌ مبارزه‌ با طاعون‌ گاوی‌ را سرلوحه‌ اقدامات‌ خود قرار داد.
در این‌ زمان‌ یادداشت‌ كمیته‌ بهداشت‌ مجمع‌ دولتهای‌ متفقه‌ به‌ ایران‌ واصل‌ و در آن‌ ذكر شده‌ بود كه‌ برای‌ مبارزه‌ با بیماریهای‌ دامی‌ هریك‌ از دولتهای‌ عضو باید اداره‌ مخصوص‌ دامپزشكی‌ داشته‌ باشند.
از یك‌ طرف‌ گسترش‌ طاعون‌ گاوی‌ و از طرف‌ دیگر این‌ تذكر سبب‌ شد تا قانون‌ تشكیل‌ اداره‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ در دی‌ ماه‌ سال‌ 1303 به‌ تصویب‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ برسد.

قانون‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی و سرم‌سازی‌
ماده‌ واحده‌ :
«مجلس‌ شورای‌ ملی‌ به‌ دولت‌ اجازه‌ می‌دهد كه‌ شعبه‌ مخصوص‌ به‌ نام‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ و سرم‌سازی‌ تحت‌ نظارت‌ مؤسسه‌ پاستور تأسیس‌ نماید».شعبه‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ با بیست‌ و دو نفر پرسنل‌ شروع‌ به‌ فعالیت‌ نمود كه‌ از این‌ تعداد 14 نفر كادر فنی‌ و 8 نفر بعنوان‌ خدماتی‌ و راننده‌ بودند. در بهمن‌ماه‌ سال‌ 1303 بودجه‌ای‌ به‌ مبلغ‌ سی‌هزار تومان‌ جهت‌ تاسیس‌ مؤسسه‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ به‌ تصویب‌ مجلس‌ رسید و در اوایل‌ 1304 این‌ مبلغ‌ دریافت‌ شد، ولی‌ بعلت‌ عدم‌ كفایت‌ علاوه‌ بر مبلغ‌ قبلی‌ مبلغ‌ بیست‌ هزار تومان‌ دیگر تخصیص‌ داده‌ شد.
مسئولیت‌ اداره‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ به‌عهده‌ دكتر عبدالله‌ حامدی‌ گذاشته‌ شد و ایشان‌ از مبلغ‌های زیاد شده‌ پانزده‌ هزار تومان‌ صرف‌ خرید ساختمان‌ و بنائی‌ مؤسسه‌ و تمركز آن‌ در حصارك‌، سیزده‌ هزار تومان‌ برای‌ خرید لوازم‌ مورد نیاز آزمایشگاه‌ و مقداری‌ نیز برای‌ تشكیلات‌ در گیلان‌ و مازندران‌ مصرف‌ نمود و هفت‌ هزار تومان‌ نیز صرف‌ خرید سرم‌ از هندوستان‌ گردید و همزمان‌ برای‌ تولید واكسن‌ در ایران‌ اقداماتی‌ شروع‌ شد.

از آن‌ نظر كه‌ بودجه‌ مصوب‌ موسسه‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ برای‌ مبارزه‌ با طاعون‌ گاوی‌ و همچنین‌ سیاه‌زخم‌ كافی‌ نبود بنا به‌ پیشنهاد شماره‌ 4315 وزارت‌ فلاحت‌ ، هیئت‌ وزیران‌ در جلسه‌ 29 مرداد 1304 دریافت‌ بهای‌ واكسن‌ یا سرم‌ را از متقاضیان‌ مجاز شمرد.از اوایل‌ 1305 موسسه‌ پاستور و دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ در وزارت‌ فوائد عامه‌ قرا رگرفتند و در دیماه‌ همان‌ سال‌ بنا بر تصویب‌ هیئت‌ وزیران‌ ، موسسه‌ پاستور رسماً به‌ وزارت‌ فلاحت‌ منتقل‌ شد، دكتر بهرامی‌ به‌عنوان‌ كفیل‌ مؤسسه‌ پاستور و دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ انتخاب‌ شد و دكتر حامدی‌ همچنان‌ بعنوان‌ متصدی‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ باقی‌ ماند و بودجه‌ موسسه‌ به‌ مبلغ‌ هشتاد هزار تومان‌ پیشنهاد گردید.
شرح‌ وظایف‌ موسسه‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌
1ـ جلوگیری‌ از امراض‌ حیوانات‌ كه‌ به‌ وسیله‌ علمی‌ در تمام‌ دنیا معمول‌ است‌.
2ـ تهیه‌ واكسن‌ و سرم‌ برای‌ تمام‌ امراض‌ كه‌ سرم‌ و واكسن‌ آنها كشف‌ شده‌ است‌.
3ـ مطالعه‌ امراض‌ نباتی‌ و شناختن‌ حشرات‌ مفید و مضره‌ و به‌ دست‌ آوردن‌ طریقه‌ علمی‌ و عملی‌ برای‌ برانداختن‌ حشرات‌ موذیه‌ از قبیل‌ ملخ‌، سن‌ و غیره‌.
4ـ سعی‌ در ازدیاد حیوانات‌ اهلی‌ و نباتات‌ مفید از روی‌ قواعد علمی‌
5ـ بسط‌ و توسعه‌ شعبات‌ موسسه‌ در تمام‌ ایالات‌ و ولایات‌ و توسعه‌ عملیات‌ خود در تمام‌ مملكت‌
بعد از دكتر حامدی‌، دكتر مرتضی‌ گلسرخی‌ كفالت‌ موسسه‌ را تا سال‌ 1307 بعهده‌ گرفت‌.
در این‌ سال‌ سرلشكر شیبانی‌ به‌ وزارت‌ فلاحت‌ و فوائد عامه‌ منصوب‌ گردید و مؤسسه‌ و شعبات‌ آن‌ را تعطیل‌ نمود، (اگر چه‌ علت‌ این‌ تعطیلی‌ بوضوح‌ مشخص‌ نیست‌ لیكن‌ به‌ احتمال‌ قوی‌ پس‌ از فروكش‌ كردن‌ طاعون‌ گاوی‌، ایشان‌ نیاز ظاهری‌ برای‌ وجود مؤسسه‌ احساس‌ نكرده‌ است‌) در سال‌ 1309 دكتر (لوئی‌ دلپی‌) دامپزشك‌ فرانسوی‌ استخدام‌ و وارد تهران‌ شد و مأمور ایجاد بنگاه‌ سرم‌ و واكسن‌ سازی‌ و تشكیل‌ اداره‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ گردید و پس‌ از تجدید بنای‌ حصارك‌ واحداث‌ آزمایشگاه‌ وتربیت‌ پرسنل‌ مورد نیاز اداره‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ در سال‌ 1311 مجدداً شروع‌ به‌ فعالیت‌ نمود، تا اینكه‌ برای‌ تسریع‌ در انجام‌ امور مبارزه‌ با بیماریهای‌ دامی‌ و ضمانت‌های‌ اجرائی‌ برای‌ انجام‌ آن‌ در 25 شهریور ماه‌ 1314 قانون‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانات‌ مشتمل‌ بر 9 ماده‌ به‌ شرح‌ ذیل‌ به‌تصویب‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ رسید.
قانون‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانات‌
بموجب‌ ماده‌ ششم‌ قانونی‌ كه‌ در جلسه‌ 23 بهمن‌ ماه‌ 1305 مجلس‌ شورای‌ ملی‌ به‌ تصویب‌ رسیده‌ بود به‌ وزارت‌ فلاحت‌ و تجارت‌ و فوائد عامه‌ اجازه‌ داده‌ شده‌ بود برای‌ جلوگیری‌ از امراض‌ ساریه‌ حیوانات‌ و ضدعفونی‌ كردن‌ پشم‌ و پوست‌ و غیره‌ نظامنامه‌ تهیه‌ و پس‌ از تصویب‌ هیئت‌ وزراء بموقع‌ اجرا گذارده‌ شود.تا سال‌ 1314 بموجب‌ نظامنامه‌های‌ وضع‌ شده‌ مؤسسه‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ اقدام‌ نموده‌ و چون‌ لازم‌ بود قانونی‌ برای‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانات‌ برقرار شود لذا در جلسه‌ 25 شهریور 1314 قانونی‌ مشتمل‌ بر 9 ماده‌ از مجلس‌ شورای‌ ملی‌ بشرح‌ زیر گذشت‌ :
ماده‌ اول‌ - صاحبان‌ و مباشرین‌ و مستحفظین‌ اغنام‌ و احشام‌ موظفند به‌ محض‌ بروز مرض‌ مسری‌ بین‌ حیوانات‌ خود مراتب‌ را فوراً به‌ مامورین‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانی‌ محل‌ خود و اگر نباشد به‌حكومت‌ - نظمیه‌ - یا امنیه‌ همان‌ محل‌ - اطلاع‌ دهند.
تبصره‌ - صورت‌ امراض‌ مسری‌ و علامات‌ آن‌ از طرف‌ اداره‌ كل‌ فلاحت‌ بوسیله‌ اعلان‌ به‌ اطلاع‌ عامه‌ خواهد رسید.
ماده‌ دوم‌ - كلیه‌ مستخدمین‌ دولت‌ به‌ محض‌ اطلاع‌ از وجود یا بروز مرض‌ مسری‌ حیوانی‌ مكلفند فوراً به‌ نزدیكترین‌ مامور تفتیش‌ صحی‌ حیوانی‌ مراتب‌ را اطلاع‌ دهند.
ماده‌ سوم‌ - هر حیوانی‌ كه‌ مبتلا یا مظنون‌ به‌ ابتلای‌ یكی‌ از امراض‌ مسری‌ باشد باید بدون‌ تاخیر از سایر حیوانات‌ جدا و در محل‌ علیحده‌ نگاهداری‌ شود - ذبح‌ و باز كردن‌ جسد - حمل‌ و نقل‌ و فروش‌ و استعمال‌ گوشت‌ و پوست‌ و روده‌ و پشم‌ حیوان‌ مبتلای‌ به‌ امراض‌ مسری‌ ممنوع‌ است‌.
ماده‌ چهارم‌ - در موقع‌ بروز مرض‌ مسری‌ حیوانی‌ رئیس‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانی‌ حق‌ دارد مقررات‌ ذیل‌ را در منطقه‌ای‌ كه‌ مورد تهدید مرض‌ قرار گرفته‌ به‌ موقع‌ اجرا گذارد :
جدا كردن‌ حیوانات‌ مریض‌ از سالم‌ .ممانعت‌ ورود یا عبور حیوانات‌ سالم‌ به‌ منطقه‌ آلوده‌ - تلقیح‌ حیواناتی‌ كه‌ مستعد قبول‌ مرض‌ می‌باشند. كشتن‌ و دفن‌ كردن‌ حیوانات‌ مریض‌ - ضدعفونی‌ كردن‌ طویله‌ ها - اصطبلها - و كلیه‌ اشیائی‌ كه‌ ممكن‌ است‌ موجب‌ انتقال‌ مرض‌ شوند.
ماده‌ پنجم‌ - تهیه‌ دوا و مایه‌هائی‌ كه‌ تلقیح‌ آن‌ اجباری‌ است‌ و مخارج‌ ضدعفونی‌ كردن‌ مجاناً بعهده‌ اداره‌ كل‌ فلاحت‌ است‌.
ماده‌ ششم‌ - مستخدمین‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانی‌ اقلاً سه‌ ماه‌ یكمرتبه‌ طویله‌ها اماكن‌ مخصوصه‌ تربیت‌ حیوانات‌ - كارخانه‌های‌ مخصوص‌ تهیه‌ محصولات‌ حیوانی‌ را معاینه‌ می‌كنند.
ماده‌ هفتم‌ - 1) به‌ گوشت‌ حیواناتی‌ كه‌ در مسلخ‌ سالم‌ تشخیص‌ داده‌ شوند مهر مخصوص‌ زده‌ می‌شود مفتش‌ صحی‌ هر مسلخ‌ موظف‌ است‌ گوشتهای‌ غیرسالم‌ را معدوم‌ یا بصورتی‌ در می‌آورد كه‌ استفاده‌ از آن‌ برای‌ مصرف‌ ارتزاقی‌ مقدور نباشد.
2) اداره‌ تفتیش‌ صحی‌ محصولات‌ حیوانی‌ موظف‌ است‌ موسسات‌ و كارخانجاتی‌ را كه‌ به‌ تهیه‌ مصنوعات‌ و محصولات‌ حیوانی‌ اشتغال‌ دارند همیشه‌ تحت‌ تفتیش‌ صحی‌ قرا ردهند.
3) مؤسسات‌ مذكوره‌ در فوق‌ موظفند محصولات‌ خود را طبقه‌بندی‌ صحیح‌ نموده‌ بطوری‌ كه‌ اداره‌ كل‌ فلاحت‌ دستور می‌دهد برای‌ صادرات‌ باربندی‌ نمایند.
روی‌ لفاف‌ هر بسته‌ از محصولات‌ مزبور توسط‌ مامورین‌ صحی‌ حیوانی‌ نمره‌گذاری‌ و ممهور خواهد شد.
4) اداره‌ كل‌ فلاحت‌ باید برای‌ هر عدل‌ محصولی‌ كه‌ بترتیب‌ فوق‌ نمره‌گذاری‌ و مهر شده‌ باشد تصدیق‌ نامه‌ صحی‌ مجانی‌ مطابق‌ نمونه‌ كه‌ بموجب‌ نظامنامه‌ معین‌ می‌شود صادر نماید.
ماده‌ هشتم‌ - متخلفین‌ از مقررات‌ این‌ قانون‌ محكوم‌ به‌ حبس‌ از یك‌ تا هشت‌ روز و یا جزای‌ نقدی‌ از ده‌ تا پانصد ریال‌ خواهند گردید.
تبصره‌ - متخلفین‌ از ماده‌ یك‌ این‌ قانون‌ در حكم‌ متخلفین‌ از دستورات‌ صحی‌ محسوب‌ و به‌ مجازات‌ خلافی‌ محكوم‌ خواهند شد.
ماده‌ نهم‌ - تاریخ‌ اجرای‌ این‌ قانون‌ را در هر یك‌ از ایالات‌ اداره‌ كل‌ فلاحت‌ تعیین‌ و اعلان‌ خواهدنمود این‌ قانون‌ كه‌ مشتمل‌ بر (نه‌) ماده‌ است‌ در جلسه‌ بیست‌ و پنجم‌ شهریور ماه‌ یكهزار و سیصد و چهارده‌ شمسی‌ به‌ تصویب‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ رسید.

در سال‌ 1314 دكتر حامدی‌ به‌ ریاست‌ دامپزشكی‌ كل‌ كشور منصوب‌ گردید و مدرسه‌ عالی‌ بیطاری‌ و موسسه‌ حصارك‌ و دامپروری‌ حیدرآباد و كشتارگاه‌ نیز تحت‌ نظر این‌ تشكیلات‌ قرار گرفت‌. در سال‌ 1316 دكتر حامدی‌ با حفظ‌ سمت‌ به‌ ریاست‌ دانشكده‌ دامپزشكی‌ انتخاب‌ شد.
لازم‌ به‌ توضیح‌ است‌ در سال‌ 1311 مدرسه‌ عالی‌ بیطاری‌ جهت‌ تربیت‌ پرسنل‌ متخصص‌ مورد نیاز دامپزشكی‌ تحت‌ نظر تشكیلات‌ وزارت‌ جنگ‌ تأسیس‌ گردید و در سال‌ 1314 به‌ كرج‌ منتقل‌ و از نظارت‌ ارتش‌ خارج‌ شد و همراه‌ با دانشكده‌ كشاورزی‌ تحت‌ نظر اداره‌ كل‌ فلاحت‌ قرار گرفت‌. به‌ نحوی‌ كه‌ در فوق‌ اشاره‌ شد به‌ تشكیلات‌ دامپزشكی‌ ملحق‌ گردید. همچنین‌ فرهنگستان‌ ایران‌ در سال‌ 1316، لغت‌ دامپزشكی‌ را به‌ جای‌ بیطاری‌ و دانشكده‌ رابه‌ جای‌ مدرسه‌ عالی‌ وضع‌ نمود.در سال‌ 1318 بموجب‌ بخشنامه‌ وزارتی‌ شماره‌ 43497 مورخه‌ 28/12/1318 دامپزشكی‌ شهرستانها ضمیمه‌ ادارات‌ كشاورزی‌ گردید. این‌ بخشنامه‌ اداری‌ كشمكش‌ و سرو صدای‌ زیادی‌ ایجاد و با مخالفت‌ دامپزشكی‌ كل‌ و ادارات‌ دامپزشكی‌ شهرستانها مواجه‌ و باعث‌ گردید در بخشنامه‌ شماره‌ 1245 مورخه‌ 12/1/1319 توضیح‌ داده‌ شود كه‌ منظور از بخشنامه‌ مذكور تمركز كارها بوده‌ است‌ نه‌ تنزل‌ موقعیت‌ و مقام‌ دامپزشكی‌. در سال‌ 1319 سازمان‌ كل‌ كشاورزی‌ از طرف‌ رئیس‌ وقت‌ تنظیم‌ و مقام‌ مدیریت‌ كل‌ فنی‌ به‌ دكتر حامدی‌ تفویض‌ گردید. و ادارات‌ كشاورزی‌ و دامپزشكی‌ توام‌ شده‌ استانها و شهرستانها از نظر فنی‌ تحت‌ نظر وی‌ قرار گرفت‌.
دكتر حامدی‌ در طی‌ این‌ سالها كوشید دامپزشكی‌ را بصورت‌ اولیه‌ برگرداند. ضمن‌ سلسله‌ بخشنامه‌هایی‌ استقلال‌ تعدادی‌ از استانها را تحصیل‌ و برای‌ دیگر استانها مقرراتی‌ وضع‌ گردید كه‌ استقلال‌ كامل‌ دامپزشكی‌ را تأمین‌ می‌نمود.
در سال‌ 1319 بعلت‌ شیوع‌ و تلفات‌ بیماریی‌ مشمشه‌ و برای‌ مقابله‌ با این‌ بیماری‌ آئین‌نامه‌مبارزه‌ با بیماری‌ مشمشه‌ مورد تصویب‌ هیئت‌ وزیران‌ قرار گرفت‌.دكتر رضا رستگار در سال‌ 1320 ریاست‌ دامپزشكی‌ را عهده‌دار شد و دكتر حامدی‌ همچنان‌ ریاست‌ دانشكده‌ را در درست‌ داشت‌ با فوت‌ دكتر حامدی‌ در سال‌ 1322 ریاست‌ دانشكده‌ نیز به‌ دكتر رضا رستگار واگذار گردید. در همین‌ سال‌ مؤسسه‌ سرم‌سازی‌ رازی‌ و دامپروری‌ حیدرآباد (بعلت‌ تشكیل‌ اداره‌ دامپروری‌) و در سال‌ 1323 دانشكده‌ دامپزشكی‌ از اداره‌ دامپزشكی‌ جدا گردید. جدا شدن‌ دانشكده‌ دامپزشكی‌ از اداره‌ دامپزشكی‌ در ابتدا به‌منظور اعتلای‌ سطح‌ علمی‌ دانشكده‌ و الحاق‌ به‌ دانشگاه‌ تهران‌ بود ولی‌ بعداً بعلت‌ دوگانگی‌ در مدیریت‌ دانشكده‌ كه‌ برنامه‌ تحصیلات‌ وامتحانات‌ و امور علمی‌ دانشكده‌ در اختیار دانشگاه‌ تهران‌ بود و از نظر بودجه‌، مدیریت‌ و تعیین‌ استادان‌ و كاركنان‌ تحت‌ نظر اداره‌ كل‌ كشاورزی‌ قرار داشت‌ این‌ نابسامانی‌ و آشفتگی‌ در میان‌ استادان‌ و دانشجویان‌ سرانجام‌ در مهرماه‌ 1323 در كابینه‌ آقای‌ ساعد مراغه‌ای‌ هیئت‌ دولت‌ با توجه‌ به‌ اهمیت‌ حرفه‌ دامپزشكی‌ الحاق‌ دانشكده‌ دامپزشكی‌ به‌ دانشگاه‌ تهران‌ را تصویب‌ كرد. در سال‌ 1324 آئین‌ نامه‌ بازرسی‌ مواد خوراكی‌ به‌ تصویب‌ هیئت‌ وزیران‌ رسید و مسئولیتهای‌ مهمی‌ بعهده‌ دامپزشكی‌ محول‌ گردید.
تشكیل‌ بنگاه‌ كل‌ امور دام‌
در سال‌ 1325 بنا بر مصوبه‌ هیئت‌ دولت‌، بنگاه‌ كل‌ امور دام‌ تشكیل‌ شد كه‌ شامل‌ دو اداره‌ كل‌: دامپروری‌ و دامپزشكی‌ بود. بموجب‌ این‌ مصوبه‌ اداره‌های‌ دامپزشكی‌ در استانها و شهرستانهای‌ مستقل‌ غیر از تهران‌ جزء اداره‌های‌ كشاورزی‌ استان‌ گردید.با این‌ مصوبه‌ مجدداً ارتباط‌ مستقیم‌ واحدهای‌ استانی‌ با مركز دچار اختلال‌ گردید و موجب‌ آشفتگی‌ و اعتراض‌ شد و به‌ همین‌ علت‌ در سال‌ 1326 مجدداً اختیارات‌ محدودی‌ به‌ دامپزشكی‌ استانها داده‌ شد ، بدین‌ ترتیب‌ كه‌ در هر اداره‌ كشاورزی‌ دو معاونت‌ ایجاد شد كه‌ یكی‌ از آنها مستقلاً و منحصراً برای‌ دامپزشكی‌ در نظر گرفته‌ شد.
معاون‌ دامپزشكی‌ ، رئیس‌ اداره‌ دامپزشكی‌ نیز بود و امور فنی‌ و مالی‌ در اختیار وی‌ قرار داشت‌. نهایتاً در سال‌ 1339 طی‌ دستور وزیر كشاورزی‌ كلیه‌ ادارات‌ دامپزشكی‌ استانها مستقل‌ شده‌ و تحت‌ نظر مستقیم‌ مدیركل‌ دامپزشكی‌ كشور قرارگرفت‌. نگاهی‌ گذرا به‌ تركیب‌ پرسنل‌ دامپزشكی‌ در سال‌ 1340 جهت‌ مقایسه‌های‌ بعدی‌ خالی‌ از لطف‌ نیست‌.
دكتر دامپزشك‌ 136 نفر
كادر فنی‌ غیر از دكتر دامپزشك‌ 448 نفر
كادر اداری‌ و پشتیبانی‌ 275 نفر
جمع‌ 859 نفر
در سالهای‌ بعد بسته‌ به‌ شرایط‌ بیماریها و خسارات‌ حاصله‌ و با استناد به‌ قانون‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانات‌ و نیز قانون‌ مبارزه‌ با آفات‌ حیوانی‌، مقررات‌ و آئین‌نامه‌های‌ جدیدی‌ وضع‌ شد. در سال‌ 1346 آئین‌نامه‌های‌ ذیل‌ مورد تصویب‌ هیئت‌ دولت‌ قرار گرفت‌.
1ـ آئین‌نامه‌ ریشه‌كنی‌ بیماری‌ سقط‌جنین‌ واگیر گاو، گوسفند و بز
2ـ آئین‌نامه‌ ریشه‌كنی‌ سل‌ گاوی‌
آئین‌نامه‌ ورود و مصرف‌ داروهای‌ دامپزشكی‌
قانون‌ سازمان‌ دامپزشكى‌ كشور
در سالهای‌ دهه‌ 40 احتمالاً بمنظور ایجاد ظرفیت‌ برای‌ ارتقاء تشكیلات‌ كشاورزی‌ استان‌ و نیز احتمالاً به‌ دلیل‌ كاهش‌ خسارات‌ ناشی‌ از بیماریهای‌ دامی‌و عدم‌ وجود بیماریهای‌ مهلك‌، طبق‌ بخشنامه‌ وزارتی‌ اختیارات‌ ادارات‌ دامپزشكی‌ استانها محدود و ادارات‌ مذكور تحت‌ نظر ادارات‌ كل‌ كشاورزی‌ قرار گرفت‌.بروز بیماری‌ طاعون‌ گاوی‌ در سال‌ 1348 و تلفات‌ سنگین‌ ناشی‌ از آن‌ و نقش‌ حیاتی‌ دامپزشكی‌ در ریشه‌كنی‌ آن‌ و گسترش‌ دامداریهای‌ صنعتی‌ در كشور بازنگری‌ وظایف‌ و تشكیلات‌ دامپزشكی‌ كشور را اجتناب‌ ناپذیر نمود تا جایی‌ كه‌ سرانجام‌ با تلاش‌ مسئولین‌ در سال‌ 1350 قانون‌ سازمان‌ دامپزشكی كشور‌ مشتمل‌ بر 21 ماده‌ به‌ تصویب‌ مجلسین سنا و شورای‌ ملی‌ رسید و به‌ موجب‌ آن‌ سازمان‌ دامپزشكی كشور‌ وابسته‌ به‌ وزارت‌ كشاورزی‌ كه‌ دارای‌ ذیحساب‌ مستقل‌ بود بوجود آمد و جایگزین‌ اداره‌ كل‌ دامپزشكی‌ گردید.

خلاصه‌ چگونگى‌ تشكیل‌ دامپزشكى و روند تحولات‌ آن
با توجه‌ به‌ شرح‌ تفصیلی‌ روند تحولات‌ در قوانین‌ و تشكیلات‌، خلاصه‌ چگونگی‌ تشكیل‌ دامپزشكی‌ به‌ شرح‌ ذیل‌ می باشد:
1303 تأسیس‌ شعبه‌ مخصوصی‌ به‌ نام‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ و سرم‌سازی‌ تحت‌ نظارت‌ مؤسسه‌ پاستور بر اساس‌ به‌ مصوبه‌ ماده‌ واحده‌ در مجلس‌ شورای‌ ملی‌ - تعداد كاركنان‌ 22 نفر (14 نفر فنی‌ - 8 نفر مستخدم‌ و راننده‌) اعتبار مصوب‌ سی‌هزار تومان‌.
1304 تخصیص‌ بیست‌ هزار تومان‌ اعتبار برای‌ توسعه‌ شعب‌ دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ به‌ وزارت‌ فوائد عامه‌. مصوبه‌ هیئت‌ وزیران‌ جهت‌ دریافت‌ بهای‌ واكسن‌ یا سرم‌ از متقاضیان‌ بعلت‌ كمبود اعتبار لازم‌ برای‌ مبارزه‌ با این‌ بیماریها
1305 قرار گرفتن‌ موسسه‌ پاستور و دفع‌ آفات‌ حیوانی‌ زیرنظر وزارت‌ فوائد عامه‌ و در اواخر همان‌ سال‌ تحت‌ نظر وزارت‌ فلاحت‌.
1314 تصویب‌ قانون‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانات‌ مشتمل‌ بر 9 ماده‌ توسط‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌ و تأسیس‌ اداره‌ دامپزشكی‌ كل‌ كشور، دایر شدن‌ اداره‌ دامپزشكی‌ در مركز استان‌ها و شهرستانها تحت‌ نظر مستقیم‌ اداره‌ دامپزشكی‌ كل‌ كشور.
1319 شیوع‌ بیماری‌ مشمشه‌ و تصویب‌ آئین‌نامه‌ مبارزه‌ با این‌ بیماری‌ توسط‌ هیئت‌ دولت‌ به‌ استناد قانون‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانات‌
1325 مصوبه‌ هیئت‌ دولت‌ مبنی‌ بر تشكیل‌ بنگاه‌ كل‌ امور دام‌ متشكل‌ از اداره‌ كل‌ دامپروری‌ و اداره‌ كل‌ دامپزشكی‌. قرار گرفتن‌ اداره‌ دامپزشكی‌ استان‌ در تشكیلات‌ اداره‌ كل‌ كشاورزی‌ و محدود شدن‌ اختیارات‌ آن‌ .
1326 دادن‌ اختیارات‌ محدود به‌ دامپزشكی‌ استانها و تعیین‌ رئیس‌ اداره‌ دامپزشكی‌ به‌ عنوان‌ معاون‌ اداره‌ كشاورزی‌ استان‌.
1339 قرار گرفتن‌ كلیه‌ ادارات‌ دامپزشكی‌ استانها زیرنظر مستقیم‌ مدیركل‌ دامپزشكی‌ بر اساس‌ بخشنامه‌ وزارتی‌.
1346 به‌ دلیل‌ ضرورت‌ مبارزه‌ با بیماریها و به‌ استناد قانون‌ تفتیش‌ صحی‌ حیوانات‌ تصویب‌ آئین‌نامه‌های‌ ورود و مصرف‌ داروهای‌ دامپزشكی‌، ریشه‌كنی‌ سل‌ گاوی‌ و سقط‌ جنین‌ واگیر دامی‌ توسط‌ هیئت‌ دولت‌.
1348 بروز بیماری‌ طاعون‌ گاوی‌ در سال‌ 1348 و تلفات‌ سنگین‌ ناشی‌ از آن‌ و نقش‌ حیاتی‌ دامپزشكی‌ در مهار و ریشه‌كنی‌ آن‌ و توجه‌ به‌ دامپزشكی‌ و بازنگری‌ تشكیلات‌ آن‌.
1350 تصویب‌ قانون‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ مشتمل‌ بر 21 ماده‌ توسط‌ مجلس‌ شورای‌ ملی‌. به‌موجب‌ این‌ قانون‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ كشور با ذیحساب‌ مستقل‌ وابسته‌ به‌ وزارت‌ كشاورزی‌ جایگزین‌ اداره‌ كل‌ دامپزشكی‌ گردید.
2-1351 تصویب‌ آئین‌نامه‌ اجرائی‌ ماده‌ 19 قانون‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ كشور (اخذ پروانه‌ تأسیس‌ دامداری‌) و آئین‌نامه‌ اجرائی‌ ماده‌ 18 (بازرسی‌ و معاینه‌ بهداشتی‌ گوشت‌) توسط‌ هیئت‌ دولت‌.
1354 به‌ تصویب‌ رسیدن‌ تشكیلات‌ سازمانی‌، سازمان‌ دامپزشكی‌ كشور توسط‌ سازمان‌ امور اداری‌ و استخدامی‌ كشور.
1361 تشكیل‌ مراكز خدمات‌ روستائی‌ و كاهش‌ ارتباط‌ مستقیم‌ بین‌ سازمان‌ مركزی‌ و ادارات‌ دامپزشكی‌ استانها.
1363 حذف‌ كدهای‌ بودجه‌ای‌ دامپزشكی‌ استانها
1364 تصویب‌ آئین‌نامه‌ اجرائی‌ ماده‌ 14 قانون‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ كشور (وصول‌ درآمد) توسط‌ هیئت‌ دولت‌
1367 صدور بخشنامه‌ وزارتی‌ و تشكیل‌ شبكه‌های‌ دامپزشكی‌ استانها و برقراری‌ ارتباط‌ مستقیم‌ استانها با سازمان‌ مركزی‌ و دایر شدن‌ مجدد كدهای‌ بودجه‌ای‌ استان‌ها با تصویب‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌.
1368 تصویب‌ قانون‌ تفكیك‌ وظایف‌ وزارتین‌ كشاورزی‌ و جهاد سازندگی‌ توسط‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌، و قرار گرفتن‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ تحت‌ نظر وزارت‌ جهاد سازندگی‌.
1372 شناخته‌ شدن‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ كشور بعنوان‌ سازمان‌ مستقل‌ وابسته‌ در تشكیلات‌ وزارت‌ جهاد سازندگی‌ و انجام‌ وظیفه‌ رئیس‌ سازمان‌ مستقیماً تحت‌نظ وزیر جهاد سازندگی‌.
در استانها ادارات‌ كل‌ دامپزشكی‌ و در شهرستانها شبكه‌های‌ دامپزشكی‌، بطور عمودی‌ زیر نظر سازمان‌ دامپزشكی‌ و بطور افقی‌ با سازمان‌ جهاد سازندگی‌ و مدیریت‌ جهاد شهرستان‌ مرتبط‌ می‌باشند.
مصوب‌ شدن‌ تشكیلات‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ توسط‌ سازمان‌ امور اداری‌ و استخدامی‌ كشور .
1373 تصویب‌ آئین‌نامه‌ كنترل‌ بهداشتی‌ تردد (بند د) ماده‌ 3 و بند (ب‌) ماده‌ 5 قانون‌ سازمان‌ دامپزشكی‌ و آئین‌نامه‌ اجرائی‌ ماده‌ 10 (صدور پروانه‌ بیمارستان‌، درمانگاه‌ و ...) توسط‌ هیئت‌ دولت‌.
1374 تصویب‌ قانون‌ وصول‌ برخی‌ از درآمدهای‌ دولت‌ (درآمد حاصل‌ از اجرای‌ ماده‌ 14 سازمان‌ دامپزشكی‌) توسط‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌
1375 تصویب‌ تشكیلات‌ «تشكیل‌ شورای‌ هماهنگی‌ مبارزه‌ با بیماریهای‌ قابل‌ انتقال‌ بین‌ انسان‌ و دام‌» توسط‌ هیئت‌ دولت‌.
1379 ادغام وزارتخانه های جهاد سازندگی و کشاورزی و قرار گرفتن سازمان دامپزشکی کشور تحت نظر وزارت جهاد کشاوری .

تاریخچه علم دامپزشکی در ایران و جهان (پوستر آموزشی)

اولین های دامپزشکی ایران و جهان

دانستنی های جالب در مورد رشته دامپزشکی

ویدئو وت پارس : چگونه می شود دامپزشک شد؟

پیش بینی از آینده رشته دامپزشکی در دنیا

.....................................

تهیه و تنظیم از سعید سیری

منابع : ویکی پدیا - سازمان دامپزشکی کشور - وبلاگ دامپزشک - سایت مرکز اسناد مجلس

نظرات

اولین شخصی باشید که در این مورد نظر می‌دهد
نظرتان را بنویسید توجه: نظرات قبل از انتشار توسط مدیریت تائید خواهند شد.

Secure image