همه چیز در مورد تب برفکی (دانستنی های عمومی درباره تب برفکی)

01 ارديبهشت, 1397, ارسال شده توسط: saeedseery

تب برفکی بیماری بسیار واگیری است که تقریباً‌ همه زوج‌سمان از جمله نشخوارکنندگان اهلی را مبتلا می‌کند و باعث خسارات اقتصادی قابل توجهی می‌شود. مقاومت ویروس در طبیعت و عفونت‌زایی شدید آن ،‌تغییرات آنتی‌ژنتیکی ویروس در بقاء عفونت و بیماری در یک جمعیت و منطقه تأثیر دارند. وت پارس شما را به ادامه مطلب دعوت می کند.

ویروس عامل بیماری هفت سروتیپ به نامهای A,O,C,SAT1,SAT2,SAT3,Asia1 دارد. مقاومت ویروس در طبیعت و عفونت‌زایی شدید آن ،‌تغییرات آنتی‌ژنتیکی ویروس و پیدایش تحت تیپ‌های جدید آن و مهمتر از همه ، توان بیماریزایی در انواع نشخوارکنندگان اهلی و وحشی و وجود دامهای ناقل و حامل ویروس تب برفکی ،‌ در بقاء عفونت و بیماری در یک جمعیت و منطقه تأثیر دارند و کنترل این بیماری را بسیار مشکل و همراه با هزینه‌های زیاد می‌کند.

مقاومت دربرابر عوامل فیزیکی و شیمیایی

ویروس عامل بیماری تب برفکی از جمله مقاوم‌ترین ویروس‌های شناخته شده در طبیعت است.

دما :‌ویروس عامل تب برفکی با سرد کردن و منجمد کردن زنده می‌ماند (حفظ می‌شود) و در دمای بیش از 50 درجه سانتی‌گراد به طور تصاعدی غیرفعال می‌شود.
pH: ویروس عامل تب برفکی در PH پایین‌تر از 6 یا بالاتر از 9 غیرفعال می‌شود.
مواد ضدعفونی کننده :‌هیدروکسید سدیم 2% ، کربنات سدیم 4% و اسید سیتریک 2/0% ویروس عامل تب برفکی را  غیرفعال می‌کنند. این ویروس نسبت به یدوفورها ،‌ترکیبات چهارتایی آمونیوم ،‌هیپوکلریت و فنل ،‌به ویژه در حضور مواد آلی، مقاوم است.

ماندگاری ویروس

ویروس عامل تب برفکی در گره‌های لنفاوی و مغز استخوان در pH خنثی فعال می‌ماند، اما در عضلات وقتی pH پایین‌تر از 6 باشد (یعنی پس از طی دوره جمود نعشی) تخریب می‌شود. ویروس عامل تب برفکی در علوفه آلوده و نیز در محیط،‌بسته به اندازه دما و pH می‌توان بیش از یک ماه زنده بمند.

همه‌گیرشناسی

واگیری و مرگ و میر
تب برفکی، از واگیرترین بیماریهای دامی است که باعث خسارات اقتصادی قابل توجهی می‌شود. میزان مرگ و میر در دامهای بالغ، کم است. اما به دلیل ایجاد میوکاردیت ،‌میزان مرگ و میر در دامهای جوان زیاد است.

میزبان‌ها
گاوسانان (گاو،گاو کوهان‌دار هندی – زبو - گاومیش اهلی ،‌یاک - گاو میش اهلی تبت) ،‌گوسفند،‌بز ، خوک، همه‌ نشخوارکنندگان وحشی و میزان حساسیت شترسانان (شتر، شتر جماز - شتر تک کوهانه بومی عربستان و شمال آفریقا،‌شتر بی‌کوهان آمریکایی - لاما،‌شتر بی‌کوهان پشم بلند آمریکایی) کم است.

راه انتقال

ویروس بیماری تب برفکی از راههای مستقیم و غیرمستقیم به شرح زیر انتقال می‌یابد:

-  تماس مستقیم یا غیرمستقیم (ریزقطره‌ها)
- جانداران ناقل (انسان و مانند آن)
- ناقلین بیجان (وسایل نقلیه،‌ابزار کار)
- از طریق هوا،‌به ویژه در مناطق استوایی (تا 60 کیلومتر در خشکی و 300 کیلومتر در دریا)

منبع ویروس

منابع ویروس تب برفکی عبارتند از :

-  دامهای بیماری که نشانه‌های درمانگاهی بیماری را نشان می‌دهند یا در دوره کمون قرار دارند.
- ترشحات تنفسی ، بزاق ،‌مدفوع و ادرار ،‌شیر و منی (تا 4 روز پیش از بروز نشانه‌های درمانگاهی)
- گوشت و آلایشی که pH آن ‌، به کمتر از 6 کاهش نیافته باشد.
- دامهای ناقل : به ویژه گاو و گاومیش اهلی شده آسیایی ،‌دامهایی که دوره نقاهت پس از بهبود را طی می‌کنند و دامهای واکسینه شده دفع کننده ویروس (ویروس در ناحیه پایینی حلق گاو به مدت 30 ماه و در گاومیش به مدت طولانی‌تر و در گوسفند به مدت 9 ماه باقی می‌ماند). گاومیش دماغه آفریقا میزبان نگهدارنده اصلی سروتیپ‌های SAT است.
وقوع

بیماری تب برفکی در مناطقی از قاره آسیا، آفریقا،‌ خاورمیانه و آمریکای جنوبی (همه‌گیری‌های انفرادی در مناطق عاری از بیماری) بومی است.

دوره کمون

دوره کمون بیماری تب برفکی از 2 تا 14 روز متفاوت است.

نشانه‌های درمانگاهی

-  گاو : نشانه‌های درمانگاهی تب برفکی در گاو به شرح ذیل است :

تب ،‌بی اشتهایی ،‌ لرز ‌،کاهش تولید شیر به مدت 2 تا 3 روز و سپس صدای ملچ ملوچ لب‌ها،‌ سائیدن دندان‌ها روی یکدیگر، ریزش بزاق (کش‌دار)، لنگش ،‌لگدزدن یا پا بر زمین کوبیدن (به دلیل وجود وزیکول (تاول/آفت) روی مخاط داخلی گونه و بینی و / یا شکاف بین سمی و تاج سم)
پس از 24 ساعت تاول‌ها پاره می‌شوند. گاهی تاول‌ها روی پستان نیز ظاهر می‌شوند.
به طور کلی بیماران ظرف 8 تا 15 روز بهبود می‌یابند.
عوارض ثانویه ‌: تخریش‌های بیماری زبان آبی،عفونت ثانویه ضایعات، تغییر و بدشکلی سم‌ها،‌ورم پستان و کاهش دائمی تولید شیر، میوکاردیت،‌سقط جنین ،‌مرگ دامهای جوان،‌کاهش مستمر وزن ،‌ناتوانی در کنترل دما

- گوسفند و بز : ضایعات تب برفکی ،‌کمتر مشخص و مشهود است. گاهی ضایعات سم‌ها تشخیص داده نمی‌شوند. ضایعات سکوی دندانی در گوسفند دیده می‌شود. توقف شیردهی در گوسفند و بز، یک چهره درمانگاهی بیماری است. مرگ دامهای جوان.

ضایعات

تاول‌های ریز و درشت روی زبان، سکوی دندانی ،‌لثه، گونه،‌ کام سخت و نرم، لب‌ها،‌سوراخ‌های بینی، پوزه، نوک پستانک‌ها،‌ پستان، شکاف بین سمی و تاج سم . ضایعات پس از مرگ روی پرده‌های ماهیچه‌ای عرضی شکمبه، در لایه عضلانی قلب دامهای جوان (قلب ببری)

تشخیص تفریقی

تب برفکی را باید از دو گروه بیماری تشخیص تفریقی داد :

1 -  بیماریهایی که از نظر درمانگاهی قابل تفریق با تب برفکی نیستند :
-  التهاب تاولی دهان
2 -  سایر موارد :
-  طاعون گاوی
- بیماری مخاطی
- رینوتراکئیت عفونی گاوان
- بیماری زبان آبی
- ورم پستان
- التهاب پاپولار گاوان
- اسهال ویروسی گاوان (BVD)

تشخیص آزمایشگاهی

1 -  روش‌های تشخیص
-  شناسایی ویروس : الایزا / آزمون ثبوت عامل مکمل/جداسازی ویروس : تلقیح یاخته‌های اولیه تیروئید گاوی و یاخته‌های اولیه خوک ،‌یاخته‌های کلیه گوساله و بره،‌ تلقیح رده‌های یاخته‌ای BHK-21 and IB-RS-2 ،‌ تلقیح موش.
-  آزمون‌های سرمی : الایزا/آزمون خنثی‌سازی ویروس

2 -  نمونه‌برداری و ارسال نمونه
-  نمونه تاول‌ها
نمونه باید :
-  از تاول‌ها نترکیده و یا تازه ترکیده برداشت شود.
- به اندازه کافی و حداقل یک گرم باشد.
- در بافر مخصوص انتقال نمونه تب برفکی (که pH را بین 2/7 تا 4/7 حفظ می‌کند) و در کنار یخ به آزمایشگاه ارسال گردد.
- فاصله زمانی بین نمونه‌برداری و انجام آزمایشات نباید بیشتر از 48 ساعت باشد.
-  مایع مری- حلقی بوسیله یک میله جام‌دار گلو برداشته شود. نمونه‌ها باید بلافاصله پس از جمع‌آوری،‌ در برودت زیر منهای 40 درجه سانتی‌گراد منجمد شود.

پیشگیری و کنترل

کنترل بیماری تب برفکی بسیار مشکل است. مقاومت ویروس عامل بیماری در طبیعت و عفونت‌زایی شدید آن (ضایعات پاتولوژیک در پستان و دست و پا) همراه با عوامل دیگری از جمله تغییرات آنتی‌ژنتیکی ویروس و پیدایش تحت تیپ‌های جدید آن و مهم‌تر از همه ‌،توان بیماریزایی در انواع نشخوارکنندگان اهلی و وحشی و وجود دامهای ناقل و حامل ویروس تب برفکی (که اغلب متعاقب عفونت طبیعی پدیدار می‌شوند) در بقاء عفونت و بیماری در یک جمعیت و منطقه تأثیر دارد و کنترل این بیماری را بسیار مشکل و همراه با هزینه‌های زیاد می‌کند.
کنترل بیماری بر پایه سه اصل زیر استوار است :

1 -  اقدامات بهداشتی و قرنطینه‌ای :‌ اقدامات بهداشتی و قرنطینه‌ای که به منظور جلوگیری از ورود ویروس تب برفکی بویژه تیپ‌های جدید و غیربومی انجام می‌شود عبارتند از :
-  محافظت از مناطق عاری از بیماری با کنترل و مراقبت حمل و نقل دام در نوار مرزی منطقه
- کشتار دامهای آلوده ،‌بهبود یافته و دامهای حساس در تماس با دامهای بیمار
- ضدعفونی جایگاه و همه مواد آلوده (ابزار کار، خودروها،‌لباس‌ها و مانند آن) -  مناسب‌ترین مواد ضدعفونی کننده عبارتند از ‌: فرمالین 5%،‌سود سوزآور 2% و آهک (مناسب برای محوطه) می‌باشند.
- امحاء لاشه دامهای تلف شده ،‌بستر و فرآورده‌های دامهای حساس در مناطق آلوده
- اقدامات قرنطینه‌ای
2 -  مراقبت درمانگاهی و سرولوژیکی : مراقبت درمانگاهی و سرولوژیکی به منظور شناخت تغییرات بیماری و ماهیت سویه‌های درگردش انجام می‌شود.
3 -  مایه‎‌کوبی (ایمن‌سازی) : واکسیناسیون به منظور ایجاد پوشش ایمنی در دامهای حساس و با استفاده از واکسن کشته (حاوی یک ماده کمکی) انجام می‌شود. مدت ایمنی حاصله ،‌بسته به میزان قرابت ژنتیکی واکسن با سویه عامل همه‌گیری،‌شش ماه پس از دو بار مایه‌کوبی اولیه – به فاصله یک ماه از یکدیگر – است. تاکنون از واکسن زنده تب برفکی به دلیل ایجاد میوکاردیت شدید و انتشار ویروس استفاده نشده است.

بررسی ،‌ مبارزه و مراقبت تب برفکی در ایران

اهداف :

1 -  برقراری سامانه ملی مراقبت فعال بیماری به منظور ردیابی کامل بیماری
2 -  افزایش سطح پوشش واکسیناسیون جمعیت حساس و همگونی ایمنی ناشی از واکسیناسیون
3 -  کاهش رخدادهای بیماری و خسارات افتصادی ناشی از آن
به دنبال اجرای سیاست و برنامه مایه‌کوبی همزمان و سراسری تب برفکی که از بهمن ماه سال 1381 شروع گردید و نیز طرح توسعه خدمات روستایی و عشایری که از فاز 15 سال 1386 به اجرا گذارده شد و راه‌‌اندازی کامل سیستم اطلاعات جغرافیایی، برنامه و سیاست مایه‌کوبی همزمان تب برفکی در سال 1388 با اولویت‌های زیر در دستور ادارات کل دامپزشکی استان‌ها قرار می‌گیرد.

بررسی و مراقبت

در سال 1387 شبکه ملی مراقبت فعال بیماری تب برفکی با پوشش 4 درصد واحدهای اپیدمیولوژیک در هر ماه در سطح کشور از طریق سامانه اطلاعات جغرافیایی به اجرا گذاشته شده است. بر اساس نتایج حاصله از این شبکه ،‌نقش واحدهای اپیدمیولوژیک روستایی در رخداد بیماری بیش از هر واحد اپیدمیولوژیک دیگر می‌باشند. شبکه ملی مراقبت تب برفکی در سال 1388 نیز استمرار خواهد یافت و اهم فعالیت‌های آن بر محورهای زیر استوار خواهد بود:
1 -  بازدید از تمامی کانون‌های مشکوک بیماری و نمونه‌برداری و ارسال به موقع نمونه‌های مرضی مناسب از دامهای آلوده در شرایط مناسب
2 -  مراقبت و نظارت بر میادین عرضه دام و مناطق پرتراکم نگهداری و پرورش دام و گزارش به موقع بیماری بویژه در این مناطق
3 -  بازرسی و مراقبت بیماری در واحدهای اپیدمیولوژیک واقع در اطراف کانون‌های بروز بیماری به شعاع حداقل 10 کیلومتر در حداقل زمان ممکن
4 -  اخذ نمونه‌های سرمی به منظور ارزیابی سطح ایمنی ناشی از مایه‌کوبی در واحدهای تحت پوشش مایه‌کوبی در فواصل زمانی مناسب (قبل از اجرای هر فاز و یا 21 روز بعد از اجرای مایه‌کوبی) در شرایط مناسب با درج کدهای خاص و ارسال به بخش دریافت نمونه‌های سازمان دامپزشکی کشور
5 -  کلیه دامهای حساس به این بیماری در سنین و نژادهای مختلف که ترکیبی از علائم زیر را دارند مشکوک به تب برفکی تلقی می‌شوند:
-  تاول و زخم در دهان (لثه، زبان و کام)
- تاول و زخم متعاقب تاول روی پستان و سرپستانک‌ها
- تاول و زخم بین سم‌ها و تاج سم
- ضایعات قلب ببری در کالبدگشایی بره ،‌بزغاله و گوساله
گزارشات مربوط به این بیماری ‌،درمانگاهی بوده و با توجه به اینکه از هر کانون بیماری باید نمونه اخذ و مورد آزمایش قرار گیرد وضعیت بیماری با مقایسه نتایج آزمایشگاهی و گزارشات فیلدی تجزیه و تحلیل شود.

پیشگیری و کنترل
1 -  اعمال مقررات بهداشتی -  قرنطینه‌ای به منظور جلوگیری از ورود ویروس تب برفکی به ویژه تیپ‌های جدید و غیربومی در کلیه واحدهای اپیدمیولوژیک و نظارت کامل بر اجرای دقیق آنها در واحدها ، سامان‌دهی تردد دام و ایجاد انضباط بهداشتی در جابجایی دام یا کدگذاری کامیون‌های حامل و اطمینان از سلامت دام و اعمال اقدامات پیشگیری و کنترلی و مشخص کردن مقصد حمل دام با هماهنگی اداره کل دامپزشکی استان مقصد
2 -  واکسیناسیون و ایجاد پوشش ایمنی در دامهای حساس و هدف با استفاده از واکسن‌های کشته حاوی سویه‌های مناسب(تولید داخل یا وارداتی) طبق دستورالعملهای سازمان دامپزشکی کشور به منظور برقراری ایمنی مناسب و یکنواخت در دامهای حساس به شرح زیر :
الف -  در فازهای مایه‌کوبی تحت پوشش قرار دادن جمعیت گاو، گوساله و گاومیش استان در واحدهای اپیدمیولوژیک پرتراکم و پرخطر و کانون‌های بیماری و واحدهای تحت پوشش فازهای قبلی همراه با اجرای مایه‌کوبی راپل در گوساله‌ها
ب -  مایه‌کوبی جمعیت گوسفند و بز روستایی و  عشایری یک بار در سال در فصل زمستان حداکثر ظرف مدت 45 روز
ج -  مایه‌کوبی جمعیت دامی حساس واقع در اطراف کانون‌های بیماری در شعاع مناسب (حداقل 3 کیلومتر)
ادارات کل دامپزشکی استان‌ها ملزم به برنامه‌ریزی جهت مایه‌کوبی سریع تمامی واحدهای اپیدمیولوژیک واقع در شعاع فوق می‌باشند.
3 -  برگزاری دوره‌های آموزشی و ترویجی با استفاده از کلیه امکانات در سطوح مختلف : آموزش دامداران و دامپروران و کلیه دست‌اندرکاران خرید و فروش دام و ... ،‌نوآموزی و بازآموزی پرسنل دامپزشکی (اکیپ‌های مایه‌کوبی) و دامپزشکان بخش‌های دولتی و غیردولتی، به منظور آشنایی با برنامه سازمان در امور بررسی،‌مراقبت و مبارزه ،‌دستورالعملها ،‌روشهای اطلاع‌رسانی،‌برداشت و ارسال نمونه، رعایت زنجیره سرد و همکاری در انجام برنامه‌های واکسیناسیون دام
4 -  نظارت بر عملیات واکسیناسیون توسط بخش‌های دولتی و غیردولتی با رعایت نکات بهداشتی،‌قرنطینه‌ای در کلیه مراحل کار (برنامه‌ریزی دقیق و کامل در مصرف درست و به موقع واکسن‌های دریافتی در فاز و رعایت بخشنامه‌ها  و دستورالعمل‌های مربوطه)

ويروس بيماري تب برفكي از راههاي مستقيم و غير مستقيم بشرح زير انتقال مي يابد .
روش انتقال مستقيم
مهمترين و اصلي ترين روش انتقال و انتشار بيماري بخصوص در كشورهائي كه بيماري به فرم بومي حضور داشته و اپيدمي هاي منطقه اي و يا وسيع دارند ، انتقال به روش مستقيم يعني تماس دام آلوده با دام حساس مي باشد. دامهاي مبتلا داراي علائم كلينيكي بيماري ، خصوصاً در مراحل اوليه و فاز تب دار ، ويروس را از طريق انتشار همراه با هواي تنفس به دام در تماس انتقال داده و سبب بروز بيماري در دام حساس مي گردند . به لحاظ وجود مقادير بسيار زياد ويروس در ترشحات و هواي تنفسي دام هاي آلوده خصوصاً قبل از بروز علائم باليني بيماري – انتقال مستقيم از دام آلوده به دام سالم بسرعت و سريع اتفاق مي افتد و بعنوان راه انتقال بيماري در گله محسوب مي گردد .
گوساله ها در اثر خوردن شير دام هاي مبتلا كه حاوي مقادير زيادي ويروس تب برفكي مي باشد و يا ليسيدن مادران مبتلا ،‌ ويروس از طريق خوراكي به آنها منتقل و سبب بروز فرم هاي كلينكي و حاد بيماري در آنها مي گردد كه مي تواند منجر به مرگ و مير سريع گردد . (فرم قلبي Myocarditis )
در نشخواركنندگان مسن گاو ، گاوميش ، گوسفند و بز ويروس بايد از طريق سيستم تنفسي به بدن دام راه پيدا كند ‏، گيرنده ويروس تب برفكي Receptor site در اينگونه دام ها در ناحيه بافت پوششي حلق و غدد لنفاوي آن ناحيه (لوزتين) قرار داشته و از راه خوراكي انتقال بندرت انجام مي گيرد ، ولي در گراز و خوك انتقال توسط خوردن مواد آلوده به ويروس تب برفكي اتفاق مي افتد ( استعداد گاو به ابتلا در اثر استنشاق هواي آلوده به دليل حجم بالاي هواي چندين برابر گوسفند و بز مي باشد ) . ويروس تب برفكي پس از جايگزين شدن در بافت پوششي حلق و دستگاه تنفسي تكثير يافته و از طريق سيستم لنف وارد خون شده (Viremia) كه با تب شديد همراه است ، سپس تمام بافت هاي اپي تليال (موكوسي) را آلوده مي سازد .

ماندگاری ويروس
ويروس مولد بيماري تب برفكي از جمله مقاوم ترين ويروسهاي شناخته شده در طبيعت مي باشد . اين ويروس قادر است در محيط خارج از بدن دام تا مدت 40 روز در فضولات و ترشحات بدن ، زنده و عفونت زا باقي بمانند و هفته ها در خوراك دام و فرآورده هاي دامي از جمله پشم ، گوشت ، شير ، پوست ، اسپرم و ... زنده مانده و از مكاني به مكان ديگر انتقال يابد .
بدليل اينكه پوشينه ويروس فاقد ليپيدوگليكو پروتئين مي باشد ، ويروس در مقابل حلالهاي چربي بسيار مقاوم است و پايداري دارد . نسبت به حرارت و رطوبت مقاوم بوده ، بطوريكه در گوشت منجمد تا 80 روز زنده باقي مي ماند ، ويروسي در حرارت مستقيم پائين و در درجه حرارت 50 تا 60 درجه بسرعت از بين مي رود (حرارت 56 درجه به مدت 30 دقيقه ) . خشك شدن – سرما و نمك تأثير چنداني در از بين بردن ويروس ندارد .
مناسب ترين PH براي ويروس 7،6 – 7،4 مي باشد . با اين حال ويروس PH را نيز تحمل مي نمايد . PH بالاي 11 يا زير 5 بسرعت ويروس را غير فعال مي نمايد .
مدت ابقاء و زنده ماندن ويروس در شرايط مختلف به شرح زير مي باشد :
- 50 روز درآب
- 74 روز در مرتع با دماي 18-8 درجه و رطوبت نسبي
- 4 هفته بر روي مو گاو آلوده به ترشحات و خون
- 13 هفته بر روي چكمه پلاستيكي آلوده با ترشحات و خون
- تا 352 روز در پوست تازه نمكا سود شده كه در 4 درجه سانتيگراد نگهداري مي شود .

روش انتقال غير مستقيم
با توجه به مطالب عنوان شده در بند بالا ، ابزار و وسايل آلوده و مورد استفاده از جمله انواع سرنگ ، وسايل تزريق ، واكسن مورد مصرف دامپزشكي ، سرسوزن ، وسايل تلقيح مصنوعي ، رفت و آمد وسائط نقليه و تردد افراد مي تواند سبب انتقال بيماري مي شود .
انتقال بيماري توسط باد (Wind borne) تا چند كيلومتر از كانونها و دامداريهاي آلوده به مناطق پاك و عاري از بيماري صورت مي گيرد و فاكتورهاي از جمله زمان و حجم ويروس پراكنده شده و تعداد دام مبتلا در كانونهاي درگير بيماري در اين نوع انتقال مؤثر مي باشند .
انتقال بيماري از طريق فرآورده هاي خام دامي نظير گوشت ، شير ، پشم ، پوست و ... نيز گزارش شده است .
خسارات اقتصادي بيماری

با توجه به اين امر كه تاكنون مطالعه جامعه بر روي خسارت اقتصادي بيماري در سطح كشور صورت نگرفته است و برآورد آن با توجه به ماهيت بيماري چندان ساده نمي باشد . لذا به ارقام اعلام شده از سوي دفتر بين المللي بيماري هاي واگير دام OIE استناد مي شود . برابر اعلام اين دفتر خسارات اين بيماري در كشورهايي كه بيماري را به شكل بومي دارند به شرح ذيل مي باشد .
- 25% كاهش توليد شير در گله هاي مبتلا
- 25% كاهش توليد گوشت در گله هاي مبتلا
- 25% كاهش توليد پشم در گله هاي مبتلا
- 5% تلفات در دام هاي مبتلا (جوان)
البته به اين خسارت بايستي زيانهاي اقتصادي ناپيدای ناشي از حضور بيماري از قبيل هزينه هاي درمان ، ناباروري و كاهش باروري ، محدوديت تجارت دام و فرآورده هاي خام دامي و ... را كه قابل محاسبه نيستند را نيز اضافه نمود .
برابر گزارشات دفتر بررسي ها ،‌آموزش و مراقبت بيماري هاي دامي طي سال 1380 تعداد 44858 واحد استاني (اپيدميولوژيك ) در قالب 1413 كانون درگير بيماري شده كه داراي 589025 رأس گاو گوساله (در معرض خطر بيماري) بوده كه از اين تعداد 16723 رأس گاو گوساله علائم بيماري را نشان داده و 595 رأس گوساله تلف شده اند . چنانچه قيمت بر اساس مقادير OIE و قيمت فرآورده هاي دامي در كشور و جمعيت مبتلا بخواهيم محاسبه نمائيم ، اين بيماري در سال 1380 ، رقمي در حدود 23174 ميليون ريال خسارت مستقيم (كاهش ماهيانه شير و گوشت ) به جمعيت گاو گوساله كشور وارده نموده است.
(دام ناقل) Carrier state
از جمله مهمترين شاخص هاي اپيدميولوژيكي كه سبب بقاء طولاني (چندين ماه و سال) ويروس تب برفكي در يك جمعيت مي گردد و هر از گاهي علي رغم رعايت فاكتورهايي كه در بحث انتقال مستقيم (دام آلوده‌) و غير مستقيم (عوامل محيطي و فيزيكي ) اشاره شد ، بيماري تب برفكي در يك جمعيت بروز مي نمايد ، حفظ و نگهداري ويروس تب برفكي توسط دامهاي مبتلا و بهبود يافته است . ماهيت اين بيماري ، توانائي بقاء ويروس بيماري در بدن دام بهبود يافته براي مدت طولاني برقرار مي باشد بدون اينكه آثار و علائم كلينيكي بيماري را از خود نشان دهند كه اصطلاحاً به اين نوع دام ها دام ناقل يا حامل (Carrier) گفته مي شود . دام ناقل يكي از مهمترين فاكتورهاي اپيدميولوژيكي از لحاظ بقاء بيماري در يك منطقه و انتقال آن از مكاني به مكان ديگر مي باشد . مدت زمان بقاء‌ ويروس در دام ناقل در خصوص گاو 2 سال و دو مورد گوسفند و بز 6 ماه عنوان شده است . خوك به عنوان ناقل ويروس بيماري محسوب نمي شود .
اينكه چگونه ويروس بيماري ، علي رغم پيدايش آنتي بادي ، در سلولهاي بافتي ناحيه حلق حفظ و نگهداري مي شود ، كاملاً مشخص نيست ولي ويروس هاي پنهان شده يا خفته در بدن دام ، تحت تأثير شرايط مختلف از جمله استرس هاي شديد و نقل و انتقالات دام ، مجدداً شروع به رشد و تزايد نموده و سبب انتشار بيماري و وقوع بيماري در يك جمعيت دامي مي گردند .
ايمني حاصل از عفونت طبيعي و همچنين ايمني ناشي از واكسيناسيون قادر به جلوگيري از Carrier شدن دامهاي مبتلا نمي شود و بخشي از دامهاي مبتلاء عامل بالقوه حفظ و بقاء ويروس در گله و يا جمعيت حساس به بيماري باقي مي ماند كه اين موضوع همواره پيشگيري و كنترل اين بيماري را با مشكل روبرو ساخته است . بدين لحاظ در بسياري از كشورهاي دنيا در زمان بروز بيماري و يا در برنامه هاي كنترلي و پيشگيري اين بيماري ، اصل مبارزه و ريشه كني بيماري را بر كشتار دام هاي مبتلا و در تماس قرار داده و بدين وسيله مانع از پيدايش دامهاي ناقل كه موجب حفظ و پايداري ويروس در گله و جمعيت دامي مي شوند . (همانند كشورهاي اروپايي كه در اپيدمي اخير در سال 2001 ميلادي از بكارگيري واكسن اجتناب نموده و سياست كشتار دام را علي رغم هزينه هاي سنگين آن دنبال نمودند ).
وضعيت بيماري و پراكندگي جغرافيايي آن در ايران
در ايران سه سوش Asia1-O-A عمده ترين ويروسهاي مولد تب برفكي هستند و در بين آنها سوشهاي O , A حدود 50 سال در گردش بوده ولي سوش Asia I پايداري و ثبات كمتري اشته و در مواقعي از زمان محو و مجدداً بروز نموده است . سويه Asia I طي سالهاي 1369 تا 1378 يعني حدود 10 سال در موارد بروز بيماري تب برفكي در كشور شناسايي و تشخيص داده نشد ولي از مرداد سال 1378 مجدداً ظهور و همچنان جزء سه تيپ اصلي ويروسهاي بيماري تب برفكي در كشور در حال چرخش مي باشد .

همه چیز در مورد تب خونریزی دهنده ابولا Ebola + ویدیوی آموزشی

سیاه ترین زخم ... (همه چیز در مورد شاربن یا سیاه زخم)

بیوپسی + تصاویری از یک نمونه بیوپسی

هپاتیت عفونی سگ سانان ( ICH )

دستورالعمل های سياست مبارزه و ريشه کنی بيماری تب برفکی در کشور کانادا

 ....................................

تهیه و تنظیم از سعید سیری

با برداشتی از نوشته ای از دکتر حمید خانقاهی ابیانه

نظرات

اولین شخصی باشید که در این مورد نظر می‌دهد
نظرتان را بنویسید توجه: نظرات قبل از انتشار توسط مدیریت تائید خواهند شد.

Secure image